ĐỜI SỐNG RIÊNG LOÀI THỰC VẬT
(Tiếng ồn của động vật rừng)
Cao trên tán rừng nhiệt đới Nan Mỹ một quả cây đang rụng xuống
Nó rơi từ một loại cây mọc trên nhánh của một trong những cây cổ thụ
Nó sẽ bị phân hủy và giải phóng hàng trăm hạt giống
Để tồn tại, mầm cây phải giành được một vị trí tương tự cây mẹ
mà bằng cách nào đó, đã vươn cao tới tán rừng đón ánh nắng mặt trời.
Phần 2: SINH SÔI
Những chồi non mọc từ hạt giống, như mọi chồi non đều cảm nhận được ánh sáng - chúng có thể thấy
Bạn thường thấy những mầm cây luôn có xu hướng phát triển lên cao
Nhưng những mầm cây này cư xử rất kỳ lạ
Chúng không hướng tới nơi sáng nhất như hầu hết mầm cây thường làm
chúng hướng tới nơi bóng tối dày đặc nhất
Đó thường là những thân cây gần nhất
Mỗi mầm cây phát triển nhờ dưỡng chất do cây mẹ tích tụ trong hạt giống
Đủ cho nó phát triển vươn dài khoảng 2m
Trong phạm vi đó, nếu không tới được nơi nó cần cây sẽ chết vì thiếu dưỡng chất
Những mầm cây này đã tới được điểm tựa đầu tiên
Chúng đã vươn tới một bề mặt thẳng đứng một thân cây
Ngay khi tiếp xúc với thân cây hành vi của nó thay đổi đáng kể
Nó bắt đầu phát triển lên cao, và như đã thấy, nó mọc những chiếc lá đầu tiên
Đây là lần đầu nó tự tổng hợp được thức ăn
Với mỗi lá cây mọc thêm cây non được tăng cường thêm sức mạnh
Nó giữ những chiếc là tròn, nhỏ áp sát vỏ cây chủ
Trong lúc vươn lên cao, những chiếc lá mọc ra ngày càng to dần
Giờ đây ở độ cao 15m so với nền rừng
Sau nhiều tháng khi lần đầu xuất hiện từ mầm cây mảnh mai mọc lên từ hạt giống
cái cây phi thường này lại thay đổi hình dạng lá một lần nữa
Chúng mọc ra những chiếc lá có khe và lỗ hổng khiến nó được gọi là cây pho mát (cheese plant)
Những chiếc là tròn, nhỏ tì sát thân cây này và cả thân cây đã đưa chúng lên cao
giờ đây sẽ teo lại và chết
Cây pho mát đã tới được nơi thật sự thuộc về nó rất cao trên tán rừng
đây là những chiếc lá hoàn chỉnh của nó
Lá cây pho mat được tạo nên nhờ những sống gai nhọn như một cái ô
Thực vật có rất nhiều cách mở rộng lá để hứng ánh nắng mặt trời
Đây là cách của những cây dương xỉ (fern)
Còn đây là lá cây ráy nhiệt đới (tropical alocasia)
Đây là lá hình kim dạng lá của cây thông rụng lá (larch)
Lá cây hạt dẻ (chestnut) có hình phiến, xòe rộng với năm gân lá
Lá cây sung dâu (sycamore)
Lá là những nhà máy tổng hợp thức ăn cho cây
Chúng được ánh nắng mặt trời trợ giúp
và sử dụng những nguyên liệu đơn giản nhất: không khí, nước và một vài khoáng chất
Quá trình tổng hợp này chỉ có ở thực vật Không động vật nào có thể làm được như vậy
vì vậy mọi loài vật đều trực tiếp hoặc gián tiếp phụ thuộc vào quá trình tổng hợp thức ăn ở thực vật
Đây là nền tảng của sự sống.
Không khí thẩm thấu vào lá qua các lỗ khí trên bề mặt lá (khí khổng)
Được dẫn tới những hạt rất nhỏ có chứa chất màu xanh lá cây, chất diệp lục
Đây là thành phần cực kỳ quan trọng, sử dụng năng lượng mặt trời
kết hợp carbon dioxide và hydrogen trong nước
tạo ra carbohydrate, đường và tinh bột.
Tất cả hòa tan vào nhựa cây được vận chuyển từ lá tới thân cây
dù vào ban đêm lá ngừng hoạt động
những khi bình minh đến, mặt trời xuất hiện quá trình đó lại bắt đầu lặp lại một lần nữa
Ở nơi quang đãng, chẳng hạn như một hàng cây
có rất nhiều ánh sáng, nhất là khi mặt trời lên cao
Cây không gặp trở ngại khi thu thập mọi thứ cần thiết
Trong rừng rậm mọi việc không hề dễ dàng như vậy
Cây sinh trưởng dưới tán rừng phải thường xuyên thay đổi hướng lá
để thu được ánh sáng nhiều nhất theo sư dịch chuyển của mặt trời.
Ở trên cao Cây mọc những chiếc lá rất gần nhau
gần tới mức như được xếp kín trên bầu trời
Tán cây thu ánh sáng rất hiệu quả tới mức rất ít ánh sáng lọt được xuống dưới
Tất nhiên bên dưới cũng có cây đây là cây non của một trong những cây bên trên
nó rất phát triển rất chật vật
Nó phải chờ một cơ hội, khi một trong số cây to đổ xuống, giải phóng một không gian sáng rộng
Chỉ khi đó nó mới có cơ hội phát triển nó phải chạy đua phát triển lên cao trong nỗ lực giành giật không gian trống
Nó có thể phải đợi mười, hai mươi năm để có cơ hội đó
nhưng cho đến lúc đó, đơn giản là vẫn không đủ ánh sáng để nó phát triển
Tất nhiên với hầu hết chúng cơ hội đó không bao giờ đến. Phần lớn chúng đều chết non
Tuy nhiên, một số cây lại chỉ sống ở đây dưới nền rừng tối tăm
Như cây thu hải đường này (begonia)
Nó có lá to, hoa và quả mọc thành chùm tất cả đều trong thứ ánh sáng lờ mờ này
Vậy chúng đã làm thế nào?
Bí mật nằm trong những chiếc lá.
Lá chúng có mặt dưới màu đỏ.
khiến cho ánh sáng chiếu qua bề mặt lá không bị bỏ phí
mà phản xạ trở lại thân lá.
Vì vậy, khi ánh sáng mặt trời chiếu vào lá dù chỉ trong thời gian ngắn
cây vẫn có thể khai thác tối đa ánh sáng
Một loại thu hải đường khác lại có cách thu thập ánh sáng khác - hội tụ
Lá của chúng có những điểm nhỏ trong suốt hoạt động như những thấu kính rất nhỏ
tập hợp ánh sáng yếu ớt và hội tụ tới những hạt diệp lục bên trong
Nhưng để tổng hợp thức ăn thực vật cần thêm một thứ khác ngoài ánh sáng
Chúng cần nước và các dưỡng chất hòa tan trong đó.
Tất nhiên chúng hút nước từ mặt đất
Chúng làm điều đó nhờ rễ cây bằng cách thăm dò nước ẩm dưới đất
Để lấy được nước chúng phải tự định vị với độ chính xác
tương tự như những chiếc lá đang làm khi tìm kiếm ánh sáng mặt trời
Khi thấy nước, chúng tạo ra rễ phụ mảnh và từ đó, mọc ra nhiều lông hút rất nhỏ,
nhờ vậy bề mặt tiếp xúc tăng lên hàng ngàn lần nước được hút qua bề mặt đó
Như vậy, đất trong các khu rừng là một mớ bùng nhùng các loại rễ
của rất nhiều thực vật khác nhau
mỗi chiếc rễ tìm mọi cách để đảm bảo nó được chia sẻ nước ẩm một cách công bằng
Khi lượng mưa ổn định trong nhiều năm,
và nước trong lòng đất hòa tan nhiều chất dinh dưỡng
khi đó một số cây sẽ trở nên rất lớn.
Đạt tới chiều cao 20m, như cây sung dâu này, mang lại rất nhiều ưu thế cho chúng
Cho phép nó mọc cao hơn những cây bên cạnh để thu nhận đầy đủ ánh sáng mặt trời
khiến nó càng mở rộng diện tích che phủ của lá
nhờ các lỗ khí trên lá nó có thể hút carbon dioxide trong không khí
Nhưng điều đó cũng gây ra một số rắc rối
Giống như carbon dioxide lá cây cần nước để quang hợp
nước trong lá dễ dàng bay hơi qua những lỗ khí
Thật vậy, 90% lượng nước được rễ hút lên
đã bị bay hơi qua bề mặt lá ở mặt ngoài của tán cây
Việc hút nước lên tới độ cao như vậy có thể gặp những rắc rối đáng kể
Để bơm nước tới độ cao 20m trong không khí qua cái vòi này
cần động cơ rất lớn, rất ồn ào ở bên dưới
Nhưng cái cây này bơm gần 400 lít mỗi giờ,
nó thực hiện điều đó theo cách hoàn tĩnh lặng
Vậy chúng đã làm thế nào?
Câu trả lời được tìm thấy trong thân cây.
Phần chính của thân cây là gỗ.
Xung quanh mặt ngoài thân cây này có những lớp ống dẫn nhỏ như sợi tóc
chúng nằm ngay sau lớp vỏ cây để vận chuyển thức ăn (nhựa cây) từ lá đưa tới
Sâu hơn bên trong thân cây, là một lớp ống khác.
Đó là những ống đưa nước lên.
Chúng là những đường ống liên tục kéo dài suốt toàn bộ chiều dài thân cây.
Khi nước bay hơi trong lá cây ở bên trên,
các sơi ống dài, mảnh sẽ hút nước lên các nhánh cây
để cuối cùng tới những chiếc lá
Một phần sử dụng cho quá trình tổng hợp thức ăn
phần còn lại bốc hơi qua lỗ khí ở dạng hơi nước
Dĩ nhiên, lá cây không thể hấp thụ nước trực tiếp
Thật vậy, nước nằm trên bề mặt là có thể làm tắc nghẽn các lỗ khí.
Vì vậy, một số lá cây có hình dạng sao cho giảm thiểu điều đó.
Cây phát triển trong rừng nhiệt đới còn gặp những trở ngại khác
Ở đó mưa rơi như trút nước
Chúng phải có khả năng chịu được va đập.
Chúng cũng phải có dạng máng xối để tiêu thoát nước nhanh
Nhiều chiếc lá nhọn ở phần cuối
để đảm bảo nước không đọng lại trên lá mà thoát kiệt nhanh chóng
để không cản trở tới việc lưu thông khí của lá
Một số lá khác có lông dày đặc để giữ cho lỗ khí luôn được thoáng
Thực ra mưa không phải là mối đe dọa lớn nhất với lá cây
Lá cây là bữa sáng, bữa trưa và bữa tối cho khỉ vòi ở Borneo
Chúng ăn khi không có gì khác.
Đôi khi chúng ăn thêm một vài cánh hoa hay một chút trái cây
nhưng chủ yếu là ăn lá.
Lá có nhược điểm lớn khi làm thức ăn chúng thực ra không có nhiều dưỡng chất
Vì vậy, những con khỉ phải dành nhiều thời gian mỗi ngày,
để vặt lá trên cây
Lá nhựa mủ, có nhiều tinh bột và đường, chắc chắn là bổ dưỡng.
Những có một rắc rối kèm theo đó là những vách tế bào chứa nhựa cây
Chúng được làm từ cellulose dịch tiêu hóa của loài có vú không thể xử lý được
Tuy nhiên, vi khuẩn có thể phân hủy được vì vây những động vật như loài khỉ vốn ăn rất nhiều lá
phải nghỉ ngơi sau khi ăn,
dành thời gian cho vi khuẩn trong dạ dày xử lý thức ăn khó tiêu hóa của chúng.
Mặc dù có những hạn chế,
rất nhiều loài có vú, thậm chí cả một số loài chim và bò sát, đã sử dụng lá làm thức ăn
Trên thực tế những loài ăn lá không nhiều
Kẻ thù đông đảo nhất của thực vật thực ra là côn trùng
Quanh rừng nhiệt đới Borneo, có hàng triệu cái miệng vô hình nhỏ xíu đang găm nhấm
Để giúp bạn hình dung mức độ kỳ công khi một con côn trùng thực hiện
để có một bữa ăn lá an toàn, hãy quan sát vật này.
Rõ ràng là rất tệ, lá bị tổn thương nặng nề
nhưng vì đâu mà là sinh vật làm như vậy?
Đây là thủ phạm, một con sâu bướm nhỏ.
Nó rất mềm và không có khả năng tự vệ nó rõ ràng là miếng mồi ngon cho loài chim
Vì vậy, để tồn tại, nó thực hiện một số bước để tự bảo vệ mình
Nó bắt đầu bằng cách cắt một nửa hình tròn vào chiếc lá, bắt đầu từ mép ngoài
Nhưng khi hoàn thành được một nửa nó bắt đầu cắt từ đầu bên kia.
Nó nhả tơ quanh bản lề. Như thế này khi tơ khô sẽ co lại
giúp sâu bướm gập phần vừa cắt tạo thành một mái nhà.
Để căn lều rộng rãi hơn nó xẻ một nếp gấp
co nếp gấp vào một chút, nó đã có một thứ như cái lều nhỏ của người da đỏ.
Toàn bộ quá trình chỉ mất một vài giờ
được thực hiện vào ban đêm, khi không có loài chim quanh đó.
Bây giờ, sâu bướm có thể an toàn
để cạo lớp bề mặt mềm mại của lá cây tránh xa tầm mắt mọi con chim đói,
và gây hại đáng kể cho cây
Thiệt hại và tổn thất của thực vật do động vật dù lớn hay nhỏ gây ra
là rất lớn và không bao giờ kết thúc.
Thực vật, tất nhiên, phải tìm mọi cách tự bảo vệ chúng
Một số cây phát triển những chiếc gai nhọn dài, hóc hiểm
Với loài cây này, bạn có thể cho rằng đã quá đủ để ngăn chặn bất cứ thứ gì
Nhưng không phải như vậy.
Cái lưỡi này rất linh hoạt để vặt những chiếc lá mềm giữa đám gai nhọn
Lớp da dầy, dẻo dai mà ngay cả gai sắc nhọn nhất cũng không dễ chọc thủng
Đôi môi linh hoạt dường như có thể đương đầu với những mếng ăn gai góc nhất
Kẻ tấn công, tất nhiên là một con hươu cao cổ
Nó có thể vươn tới những chiếc lá cao tới 15m so với mặt đất.
Nó là động vật sống cao nhất
những sinh vật ăn cỏ này gây rất nhiều phiền toái cho thực vật ở đây
khi muốn phát triển to lớn hơn những bụi cây còi cọc
Nhờ hệ thống phòng thủ bằng gai nhọn một số cây keo (acacias) đã thành công để phát triển đến độ trưởng thành
Sau đó, chúng phát triển theo dạng cái ô rất đặc trưng ở vùng đồng cỏ Đông Phi.
Cuối cùng, cây keo có một số phần mà ngay cả hươu cao cổ cũng không thể vươn tới
đó là những nhánh cao nhất ở giữa cây
Ở đó, cây keo có thể tiết kiệm năng lượng quý giá
nhờ giảm bớt mật độ thứ vũ khí gai góc của nó.
Ở bên ngoài, là những chiếc gai dài dày đặc có ở khắp mọi nơi
nhưng giữa vòm lá lại không có cái gai nào
Các kỹ thuật cây sử dụng để tự vệ rất khác nhau
Một số loài có những vũ khí cực kỳ tinh tế.
Đây là một trong số loài cây phổ biến nhất ở nông thôn châu Âu.
Vào mùa hè, nhiều người thường liên tưởng tới những thân cây cao mọc rất nhiều trong hàng rào
Phía dưới lá mọc ra những cành hoa nhỏ xíu.
Tất cả chúng ta đều biết đó là cây tầm ma (nettle) và từ nhỏ đã được dạy cách nhận ra nó
với lý do chính đáng là chúng chích rất đau
Tuy nhiên, nọc độc này thực ra là một vũ khí khá phức tạp. Hãy quan sát
Oái!
Đó là một sợi lông rỗng bằng silica, khoáng chất dùng chế tạo thủy tinh,
được điền đầy chất độc.
Đầu mút rất sắc chỉ cần sờ nhẹ đã có thể cắt da người
chúng rất giòn và dễ gẫy khi chạm phải giải phóng chất độc vào vết thương.
Kết quả là da bị sưng tấy và bỏng rát
Không chỉ có trẻ em cần biết để tránh tầm ma mà cả những con thỏ non nữa
Con vật này chỉ mới biết lá xanh có thể ăn được
Nó chưa biết rằng một số có thể tự vệ
Mũi có rất ít lông bảo vệ vì vậy rất đau ở đó
tốt nhất là chỉ ăn cỏ
Với vũ khí hiệu quả như vậy, cây tầm ma phát triển mà không gặp trở ngại gì
và nhanh chóng phát triển thành những bụi cây to lớn
Ở đây có hai loại tầm ma
loại bên phải có khác đôi chút
Lá của nó trông giống tầm ma có lông độc nhưng hoa hình ống, màu trắng
rất khác với hoa nhỏ màu nâu của tầm ma thật
Thực ra nó có họ hàng với bạc hà và húng tây đó là cây tầm ma chết (deadnettle)
nó không có lông độc
Nhưng ngay cả thỏ trưởng thành cũng có vẻ như không nhận thấy sự khác biệt
và chắc chắn nó không muốn rủi ro vì bị ngứa
Tầm ma chết không tốn công cùng những gặp rắc rối
khi tạo lông độc, nó tự vệ bằng cách bắt chước
Đây là một kẻ bắt chước khác
Một con rùa ở sa mạc Nam Phi luôn sục sạo tìm đồ ăn tươi
nhưng nó vừa đi qua ngay cạnh thứ mà nó đang tìm kiếm cả ngày trời
để ăn thay vì những chiếc lá nhăn nheo.
Cây sỏi (pebble) ngụy trang rất giống môi trường xung quanh
tới mức nó thậm chí biến đổi màu sắc để phù hợp với những viên sỏi quanh nó.
Chỉ rất ít động vật có thể nhận ra nó.
Cây lạc tiên (passionflower) sử dụng kỹ năng bắt chước có lẽ là hoàn hảo nhất để tự bảo vệ
Nó thường bị bướm cánh dài quấy rầy (heliconius)
Lá của nó là thức ăn ưa thích của sâu bướm cánh dài
Vì vậy, bướm cái thường đẻ trứng trên cây
theo thông lệ sâu bướm non, khi vừa nở ra
ngay lập tức tìm thức ăn ưa thích ở quanh chúng
Trứng bướm có hình cầu màu vàng tươi
Thêm một quả trứng nữa
Sâu bướm rất phàm ăn.
Chúng ăn lá, thân, cành và nụ, hầu như tất cả các phần của cây lạc tiên
Vì sâu bướm cần rất nhiều thức ăn,
nên bướm cái sẽ không đẻ trên cây lạc tiên đã có trứng
trước khi bắt đầu đẻ nó thường kiểm tra rất cẩn thận.
Con bướm cái này đã quyết định không đẻ trứng ở đây
Không có gì ngạc nhiên vì lá đã đầy trứng
Ngoại trừ việc đó không phải là trứng.
Những chấm vàng là hàng nhái hàng giả được cây tạo ra để ngăn chặn
Một loại lạc tiên khác tạo trứng giả thậm chí còn thuyết phục hơn,
trứng giả nằm ngay trên cuống lá,
chắc chắn việc bắt chước là một trong những chiến lược tinh tế nhất
Cây dương xỉ diều hâu (Bracken) có chiến lược phòng vệ đơn giản hơn.
Bạn thường liên tưởng tới một nguồn dinh dưỡng dồi dào khi thấy thảm lá non như thế này
sẽ phải có rất nhiều dấu hiệu thiệt hại do loài vật ăn cỏ gây ra
Tôi có thể thấy là chẳng có dấu hiệu nào cả.
Thực tế dương xỉ có hỗn hợp đầy những chất độc rất mạnh
Mà bất kỳ loài có vú nào như thỏ hoặc gia súc khi ăn nó đều bị mù hoặc bị ung thư
Khi cây còn non lá đã được trộn lẫn với chất xianua
ngăn cản hầu hết mọi thứ kể cả côn trùng
Khi trưởng thành nó bắt đầu tổng hợp chất độc thậm chí còn phức tạp hơn
để ngăn chặn hầu hết mọi sinh vật sống.
Kết quả là, cây phát triển tràn lan không kiểm soát bao phủ những vùng rộng lớn trên các sườn đồi châu Âu
Những chiếc gai hóc hiểm, vết chích đau đớn nhựa cây độc hại, ngụy trang gần như hoàn hảo
Thực vật dường như đã tiến hóa qua mỗi phương pháp bảo vệ lá của chúng
theo cách rõ ràng và tự nhiên nhất để mở rông lá hứng ánh sáng mặt trời
Tuy nhiên, cây xấu hổ này (mimosa), rất phổ biến bên lề đường vùng nhiệt đới,
lại có giải pháp đơn giản nhất và chắc chắn là hiệu quả nhất trong số thực vật
Mỗi khi có sự đụng chạm, nó gập lá lại
Một cái vỗ nhẹ khiến nó cụp mạnh xuống
Những hành vi này có thể giúp ích nó ra sao? Vâng, hãy quan sát một con châu chấu ăn lá háu đói đậu trên nó
Rõ ràng, đang có một bữa ăn tuyệt vời trước mặt
Nhưng trước khi nó thậm chí vừa cắn ...
.. Bữa ăn đã biến mất.
Khả năng cử động rất nhanh
được một trong những loài cây kỳ lạ sử dụng để đảo ngược tình thế với động vật.
Nó sinh sống trong rừng thông đầm lầy Bắc Carolina
Động vật không ăn nó mà nó ăn động vật
Có một cây như thế ở ngay tại đây
Hãy nhìn xem.
Đây là cây bẫy ruồi Venus (Venus's flytrap)
Nó có hình dạng cái bẫy ở cuối lá
Một vài sợi lông trên bề mặt bẫy có vai trò kích hoạt
Có một bữa ăn đang tới.
Khi chạm vào lông, bẫy được khích hoạt
Con vật giờ đây không thể tẩu thoát
Sự chống cự của bọ cánh cứng càng kích thích cây khép cái bẫy thậm chí còn chặt hơn
Nó bắt đầu tiết ra axit tiêu hóa từ các tuyến trên mặt trong của lá
trước tiên để giết chết con mồi sau đó phân hủy cơ thể nạn nhân
Cũng trong đầm lầy Carolina có một cây ăn thịt khác sinh sống
Đây là những cây nắp ấm châu Mỹ cây bình đầm lầy (trumpet/marsh pitcher)
Giống như cây bẫy ruồi Venus,
chúng có rất ít dinh dưỡng trong vùng đất ngập nước nghèo nàn này
vì vậy chúng bổ sung bằng cơ thể động vật.
Bẫy của chúng cũng được hình thành từ lá,
nhưng lá được cuốn theo chiều dọc tạo thành một ống thẳng đứng đựng đầy nước
Những cái loa kèn ngoạn mục này trông giống như hoa, nhưng không phải vậy
Mặc dù, trong chừng mực nào đó thứ màu vàng sáng trên cùng hoạt động cùng mục đích như một cánh hoa,
nó là một kiểu quảng cáo cho một phần thưởng tuyệt hảo
phần thưởng nằm ở dưới này
Một thứ mật ngọt.
Nhưng nếu côn trùng tới thu hoạch bị sẩy chân xuống miệng loa kèn sẽ phải chịu số phận bi đát
Bên trong thân loa kèn
được phủ những chiếc gai ngược rất nhỏ
Chừng nào còn ở trên vành bình kiến vẫn an toàn
nhưng nếu sẩy chân xuống ... nó sẽ rơi vào một ao nước và chết đuối.
Những cái xác nhỏ bị hòa tan cây sẽ hấp thụ thứ xúp còn lại
Và nơi một con kiến đã tới thì những con khác thường bám theo sau
Cây bình đầm lầy cũng thu hút những động vật khác
Con ếch này hy vọng vớt vát được một số côn trùng trước khi cây tiêu hóa chúng
Nhưng nếu sẩy chân, cây sẽ ăn nó
Cây bình đầm lầy có bẫy tương đối đơn giản.
Họ nắp ấm có thể tạo ra nhiều thứ phức tạp hơn
chúng sống ở bên kia bán cầu
Nơi tập trung nhiều cây nắp ấm nhất là vùng Đông Nam Á.
Có tới 76 loài khác nhau 30 trong số đó chỉ phát triển trên đảo Borneo
bao gồm cả loại lớn nhất trong số chúng
một cái cây thật sự ngoạn mục thích hợp với cái tên nắp ấm vua (Nepenthes rajah)
Nó sinh trưởng trên ngọn núi vĩ đại này, núi Kinabalu, và có rất nhiều ở quanh tôi.
Tôi đoán ... cái này có chứa ... từ một tới hai lít chất lỏng.
Nó quá lớn để không chỉ bắt côn trùng mà còn cả động vật gặm nhấm nhỏ,
Đã từng ghi nhận có một cây bên trong có cơ thể một con chuột chết đuối.
Vì vậy, nếu có một cây ăn thịt động vật thì đây chính là nó
Những cái bẫy của họ nắp ấm châu Á này một lần nữa được tạo ra từ lá
Nhưng chúng không đơn giản cuộn lá thành ống, quá trình này còn phức tạp hơn.
Cây non mọc lá rất bình thường
Trong khoảng thời gian vài ngày, mặt lá phát triển gần như hoàn thiện
rồi mở rộng tạo thành phiến lá.
Nhưng sau đó đỉnh của gân chính tiếp tục phát triển
Khi chạm mặt đất, nó bắt đầu phồng lên
Nắp mở ra, để lộ ra cái ao chết chóc
Một số loài lớn hơn có thể tạo ra nửa tá những cái bẫy tao nhã và to lớn như vậy
Hình dạng và vị trí của nắp ấm thay đổi từ loài này sang loài khác
nhưng về cơ bản chúng đều như nhau.
Chúng thu hút con mồi bằng mật hoa,
chúng có bề mặt trơn trượt, khiến rất nhiều kẻ thăm viếng lộn cổ xuống đó
chất dịch lỏng bên trong nhanh chóng phân hủy cơ thể
Như vây, lá cây, bằng cách này hay cách khác, hoặc bằng cách bắt côn trùng
hoặc, phổ biến hơn cả là hấp thụ khí trời và khai thác năng lượng của ánh sáng mặt trời
để tổng hợp thức ăn cho cây
Những chiếc lá thực ra có cấu trúc rất tinh tế
Cái cây này, cây ráy khổng lồ ở Borneo (giant arum)
mọc ra chiếc lá liền lớn nhất trong số các loại lá
Nó có thể có diện tích bề mặt lên tới 3 mét vuông
Cây ráy duy trì những lá rộng lớn vươn ra bằng cách bơm đầy nước vào các tế bào
Nếu không có đủ nước, hoặc quá lạnh khiến nước đóng băng làm vỡ thành tế bào,
lá sẽ bị gục xuống
Tất nhiên, điều đó không thể xảy ra ở đây trong rừng nhiệt đới ẩm
đó cũng là một trong những lý do tại sao ở đây lá có thể phát triển lớn như vậy
Nhưng ở những nơi khác trên thế giới, thực vật không có điều kiên dễ dàng như vậy.
Ở các vùng đất phía Bắc, nơi mùa đông thường xuyên rất khắc nghiệt
nhiều cây xanh phải dùng biện pháp khắc khổ để tự bảo vệ mình.
Vào thời điểm ngày ngắn và lạnh hơn khi mùa thu đang đến gần
cây phải chuẩn bị chấp nhận tổn thất và tạm ngừng mọi hoạt động của chúng.
Chúng bắt đầu ngưng hoạt động các nhà máy tổng hợp thức ăn
thu hồi chất diệp lục giá trị từ lá cây.
Khiến cây mất đi sắc tố màu xanh lá cây
chất thải sản phẩm đã tích lũy trong năm lộ ra
lá bắt đầu đổi màu.
Ở New England và dãy núi Appalachian,
ngày qua ngày, toàn bộ những sườn đồi cây phong (maples) và dương lá rung (aspens) bắt đầu chuyển sang màu đỏ.
lá khô dần, chúng bị cách ly hoàn toàn với thân cây
Sự khô cứng từng phần lan tỏa rất nhanh tới gốc cuống lá
Bây giờ những cơn gió nhẹ sẽ tách rời chúng.
Tổn thất là rất lớn nhưng không phải tất cả
Những chiếc lá rụng xuống bị phân hủy nhanh chóng
Giải phóng dưỡng chất đã tạo nên lá
để rồi khi mùa xuân, cây thông qua rễ dưới mặt đất
sẽ lấy lại hầu hết những gì đã mất
Như vậy, vào thời điểm mùa đông thống trị mặt đất cây đã tối giản tới mức trơ cành
Sự tăng trưởng hầu như tạm dừng những quá trình sống hầu như không còn
Trong quá trình biến đổi luân phiên, phát triển vào mùa hè và tạn ngưng vào mùa đông
Lá cây đã để lại dấu vết của chúng trong thân cây qua vòng tuổi của cây
Lớp gỗ trắng dầy là những tế bào thưa được hình thành trong mùa hè
lớp gỗ tối màu mỏng là những tế bào dày đặc được tạo lâu hơn trong mùa thu và mùa đông.
Vì vậy, bằng cách đếm các vòng tuổi
Tôi có thể chắc chắn cây sồi này đã sống hơn 200 năm trước khi bị đổ xuống
Mới chừng đó đã dài hơn tuổi thọ của bất kỳ động vật sống nào
Tuy nhiên, kỷ lục tuổi thọ cao hơn rất nhiều và ở một nơi khác
Tại đây, ở độ cao 3000 m trên dãy núi Trắng, đông California,
nơi sinh vật lâu đời nhất trên trái đất sinh sống loài thông bristlecone
Phần này đã bị chết
Nhưng ở đây vẫn có sự sống và phát triển
Những vòng tuổi trong thân cây sẽ giúp chúng ta biết chính xác những cây này bao nhiêu tuổi
Do điều kiện sống ở đây rất khắc nghiệt rất lạnh vào mùa đông
một số năm có sự tăng trưởng rất chậm
dẫn đến những vòng tuổi rất sít nhau
Đây là mặt cặt ngang của một trong những cây ở đây
Vòng ngoài cùng là năm mà nó đã chết năm 1958.
Đếm lùi lại 100 vòng, năm 1858
Thêm một thế kỷ, 1758.
Ở chỗ này vòng cây được hình thành khi Columbus đặt chân tới lục địa này vào năm 1492
Đây là thời trai trẻ của cây khi các vị vua Ai Cập đang trị vì
Như vậy, chúng ta có thể chắc chắn rằng khi lần đầu tiên nông dân bắt đầu gieo hạt, trồng cây
Cái cây cổ đại này chỉ vừa mới mọc mầm
Nó đã hơn ... 4.000 năm tuổi
Lá thông rõ ràng rất khác lá sồi và là cây phong
Thay vì rộng bản, phẳng và dễ bị tổng thương vì sương giá
chúng lại có hình kim và rất dai
Thay vì có lỗ khí trên bề mặt phẳng của lá như cây sồi hay cây phong
các lỗ khí chỉ giới hạn trong một rãnh chạy dọc theo chiều dài lá kim.
Nó được lấp đầy một phần bằng một thứ sáp dẻo
bên dưới có những đường lỗ khí nhỏ
Rất thưa so với những lỗ nằm rải rác trên lá sồi.
Ngay cả lúc cao điểm của mùa hè
những chiếc lá như thế này không thể tạo thức ăn nhanh chóng như lá rộng bản
Nhưng ngược lại, lá kim - tạo nên cây lá kim
không trút bỏ lá hàng năm, mà giữ chúng rất lâu
có thể thấy đây là cách tiết giảm năng lượng
Chiến lược của cây lá kim là chậm nhưng chắc
Chúng không chỉ tạo những cây cổ thụ nhất mà còn nắm giữ cả những kỷ lục khác
Đây là sinh vật sống lớn nhất trên trái đất cây sequoia khổng lồ.
Chúng không thọ như thông bristlecone nhưng cũng ...trên 3.000 năm.
Chúng phát triển cao tới 90m
mỗi năm chúng tạo ra thớ gỗ rất dày
tới 18 cm trong điều kiện bình thường,
Vì vậy chúng rất nặng trọng lượng có thể hơn 1.000 tấn
Mặc dù chúng có thể bị tuyết phủ trong những tháng mùa đông
hay thời tiết khô nóng vào mùa hè,
Những cây lá kim đã tạo ra sinh vật sống lớn nhất và thọ nhất trong các sinh vật trên trái đất
Như mọi thực vật, chúng đã làm điều đó từ những thành phần đơn giản nhất
nước và khoáng chất trên mặt đất
carbon dioxide trong không khí và ánh sáng.
Nguồn: MV group Dịch phụ đề: Hoàng Hà (Anabas)